40 yıl önce yap-işlet-devret modeliyle kurulan bunun yanında ruhsat süreleri dolan binalar bunun yanında tesisler Hyetersizine’ye geçiyor
Hyetersizine, bu üstyapıları kiralama bunun yanındaya satış yoluyla yeniden firmalara tahsis ediyor. Şu ana kadar Mersin Serbest Alansi’nde 48,9 bin metrekarelik 13 parsel bunun yanında 41,2 bin metrekarelik üstyapı namına ihaleler tamamlandı. İhalelerde üstyapıların ortalama metrekare maliyeti 287 dolar olarak belirlendi. Ticaret Bakanlığı’nın 2019/4 sayılı genelgesine istinaden, kiralama bunun yanında satış işlemleri faaliyet ruhsatı şartlarına bağlı olarak yapılıyor. İhale süreci, Komisyon değerlendirmesi bunun yanında açık artırma birlikte yürütülüyor. Kullanıcılar, serbest alan işletmecisiyle kira sözleşmesi imzalıyor bunun yanında Ilgili makam onaylı tarifelerle kira ödüyor. Mersin’in ardından Antalya, Ege, Toros, Adana, Yumurtalık bunun yanında Trabzon serbest alanlerinde de benzer süreçler uygulanacak. İhale maliyetları, Muhit Bakanlığı’nın 2025 yılı inşaat maliyetlerine istinaden güncelleniyor; metrekare başına maliyet 300-510 dolar arasında değişiyor. Sermaye koymacılar namına 45 yıl, kiracılar namına 20 yıl üretim ruhsatı; ticaret namına ise 30 yıl bunun yanında 15 yıl ruhsat süreleri tanınıyor. Hyetersizine’den üstyapı kullanım hakkı devralmak, kiracılığa istinaden maliyet avantajı sağlıyor. Fakat, 2019’daki mevzuat değişikliği nedeniyle kiralama ruhsatlı firmaların süre uzatma talepleri kabul edilmiyor. Üstyapılar, ruhsat süresinin bitiminde Hyetersizine’ye devroluyor bunun yanında yeni kullanıcılar ihaleyle belirleniyor. Firmalar, üstyapıyı ruhsat kapsamındaki faaliyetlerle kullanmak zorunda; aksi takdirde hükümlar uygulanabiliyor. Serbest alanlerde faaliyet gösteren firmaların yurt dışı odaklı olması gerekiyor. Hyetersizine bunun yanında Maliye Bakanlığı, 2025’ten itibaren serbest alanlerden yurt namınae bunun yanında alan içi satışlarda kurumlar bunun yanındargisi istisnasını kaldırdı. Bu durum, serbest alanlerin cyetersizibesini kısmen yetersizaltabilir. Mersin Serbest Alansi, 864 dönümde 541 firmaya ev sahipliği icra ediyor; 420’si yerli, 58’i yabancı, 63’ü ortaklı. Alannin 8 aylık ihracatı 2,35 milyar dolar, yılsonu hedefi 3,5-3,7 milyar dolar. Sınai ürünler ticaret hacminin %70’ini, tarım ürünleri %30’unu oluşturuyor; gıda, kimya bunun yanında demir-çelik öne çıkıyor.